Skim Perakuan Pensijilan Rawatan Haba Malaysia (MAHTAS)

Pewasapan merupakan kaedah rawatan yang digunakan dengan meluas di kebanyakan negara dalam menghapuskan perosak dan penyakit hasil tanaman. Walau bagaimanapun, kaedah pewasapan terutamanya yang menggunakan gas methyl bromide (CH3Br) diketahui mempunyai kesan negatif terhadap alam sekitar. Pewasapan masih dianggap sebagai kaedah yang sesuai untuk menangani perosak dan penyakit hasil tanaman. Protokol Montreal masih lagi membenarkan penggunaan methyl bromide dalam aktiviti pewasapan, terutamanya dalam rawatan "pre shipment" dan kuarantin.

Banyak negara mengkehendaki komoditi-komoditi tertentu difumigasi sebelum dieksport. Sebagai bukti dan pengesahan bahawa komoditi-komoditi tersebut telah melalui proses pewasapan, negara-negara pengimport memerlukan syarikat pewasapan atau badan pelulus sesebuah negara mengeluarkan sijil pewasapan yang mengesahkan dengan lengkap bahawa rawatan tersebut telah dijalankan terhadap komoditi berkenaan.

Pewasapan yang tidak efektif akan memberikan impak yang negatif terhadap perdagangan eksport dan integriti hasil produk pertanian Malaysia dipersoalkan di peringkat antarabangsa.

Malaysia komited dalam menangani isu pewasapan kuarantin yang tidak efektif untuk tujuan eksport. Sehingga kini, Malaysia telah mewujudkan Skim Akreditasi Pewasapan (dikenali sebagai Skim) untuk syarikat pewasapan yang menjalankan rawatan pewasapan untuk eksport dalam memastikan bahawa segala keperluan dan syarat pewasapan dipenuhi seiring dengan standard bertaraf dunia yang digariskan dalam Australia Methyl Bromide Fumigation Standard (disebut sebagai Standard).

 
Langkah pertama untuk pendaftaran syarikat rawatan haba Wood Packaging Material (WPM) adalah seperti berikut :
 

Keperluan Perundangan
  • Dokumen Pendaftaran Syarikat yang sah;
  • Diluluskan oleh pihak berkuasa tempatan (contohnya Majlis Perbandaran atau Daerah);
  • Surat kebenaran oleh pihak Jabatan Bomba dan Penyelamat;
  • Lain-lain dokumen seperti pengesahan oleh NIOSH; dan
  • Diluluskan oleh pihak-pihak yang berkaitan.

Keperluan Teknikal
Bahan pembungkus kayu, (WPM) hendaklah dirawat dengan kaedah rawatan haba dengan suhu teras dalam kayu tersebut mencapai 56°C selama 30 minit.
 
  1. Bilangan probes/thermocouples:
    • Minima 4 probes/thermocouples untuk kontena 20 kaki. (Isipadu 33.3 kaki persegi)
    • Minima 6 probes/thermocouples untuk kontena berukuran 20 – 40 x 30’x14’(isipadu 33.3-72 kaki persegi)
    • Minima 12 probes/thermocouples untuk kontena yang melebihi 40’ x 13’ x 14’ (isipadu melebihi 73.3 kaki persegi)
       
  2. Semua probes/thermocouples mestilah berupaya mengukur suhu 0°C hingga 100°C semasa ujian kalibrasi ringkas yang menggunakan ais dan air mendidih.
     
  3. Semua probes/thermocouples hendaklah dimasukkan dengan ketat dan betul kedalam kayu dengan kedalaman 5 cm. Satu probes diperlukan untuk mengukur suhu ambient dalam chamber.
     
  4. Jika terdapat pelbagai variasi kayu pada WPM tersebut, probes hendaklah dimasukkan ke dalam kayu yang paling tebal dan besar.
     
  5. Setelah mengambil kira ralat kalibrasi, carta dan graf pengukuran suhu hendaklah menunjukkan suhu minimum teras kayu iaitu 56°C yang kekal selama 60 minit. Carta/graf ini hendaklah ditunjukkan semasa proses audit kepada pihak juruaudit.
     
  6. Syarikat Rawatan Haba hendaklah membuktikan bahawa kesemua probes digunakan diselenggara dengan baik dan betul serta dikalibrasi oleh syarikat bertauliah yang diluluskan oleh pihak SIRIM semasa audit permulaan dan pembaharuan.
     
  7. Nama operator hendaklah direkodkan di dalam graf tersebut.
     
  8. Rawatan haba bagi WPM tidak boleh dijalankan serentak dengan bahan kayu lain seperti balak atau kayu bergergaji di dalam chamber rawatan yang sama.
     
  9. WPM yang telah dirawat mestilah ditanda dengan tanda marking di bawah peraturan ISPM 15. Marking hendaklah jelas, kekal dan mudah dilihat. Warna merah atau oren tidak digalakkan untuk marking.
     
  10. Pemilik syarikat rawatan haba hendaklah menyimpan rekod WPM yang telah dirawat dan transaksi jualan WPM tersebut dalam bentuk format yang diberikan oleh Jabatan Pertanian.
     
  11. Syarikat rawatan haba diwajibkan mempunyai ruang stor yang tertutup, terdedah dan kalis perosak untuk menyimpan WPM supaya tidak berlaku infestasi serangga/perosak. Stor mestilah dalam jarak 5 meter daripada kayu yang tidak dirawat.
     
  12. Tempoh maksimum penyimpanan WPM yang dirawat dalam stor bergantung kepada keperluan Negara pengimport. Oleh yang demikian, adalah baik sekiranya pengeksport merujuk kepada pelanggan di Negara pengimport tentang perkara ini.
     
  13. Operator, pemilik dan penyelia syarikat rawatan haba hendaklah hadir semasa audit dijalankan.
     
  14. Syarikat diwajibkan supaya memastikan pelanggan mematuhi dengan ketat peraturan ISPM 15 dan Jabatan Pertanian mengenai penyimpanan dan penggunaan WPM yang mempamerkan marking IPPC.
     
  15. Operator dan penyelia rawatan haba hendaklah mempunyai pengalaman dalam operasi kiln drying dan menghadiri kursus/latihan oleh pihak Malaysia Timber Industry Board (MTIB) atau Jabatan Perhutanan atau FRIM.
     
  16. Syarikat hendaklah mempamerkan dengan jelas kedudukan chamber rawatan haba yang digunakan di premis dan lokasi stor di dalam pelan peta lokasi bangunan atau premis.
Sistem audit yang digariskan berikut dibuat untuk memastikan prestasi syarikat penyedia rawatan haba yang sah mematuhi segala peraturan dan prosedur yang digariskan dalam Standard dan Skim serta kompeten.

Audit Permulaan
Audit ini dijalankan apabila pemohon baru telah bersedia untuk diakreditasi di bawah skim MAHTAS. Audit ini akan berterusan sehingga syarikat mendapat akreditasi tersebut.

Announced Audit atau Audit Pematuhan
Sebaik sahaja syarikat telah sah berdaftar di bawah skim, audit ini akan dijalankan setiap 3 bulan oleh pegawai Jabatan Pertanian.

Unannounced Audit
Audit akan dijalankan dalam masa 3-6 bulan oleh pegawai Jabatan Pertanian secara mengejut tanpa diberitahu untuk memantau prestasi syarikat dari masa ke semasa.

Audit Penyertaan Semula
Audit ini dijalankan setelah satu tempoh penggantungan dikenakan ke atas syarikat. Ianya disebabkan telah berlaku ketidakpatuhan oleh syarikat. Audit akan dibuat 3 bulan selepas tempoh penggantungan apabila syarikat telah bersedia dan memohon secara bertulis. Jika tiada permohonan, audit tidak dibuat.

Audit Pembaharuan
Audit pembaharuan tahunan dilakukan 2 bulan sebelum tempoh akreditasi tamat. Syarikat mestilah menghantar permohonan untuk memperbaharui akreditasi 6 bulan sebelum tarikh tamat tempoh.
Sistem Audit
Kriteria audit dibahagikan kepada 3 tahap ketidakpatuhan iaitu kritikal, major dan minor. Kritikal akan menyebabkan kepada penggantungan serta merta dari Skim. Major akan membawa kepada langkah pembetulan semula dan audit susulan.

Jabatan Pertanian akan memaklumkan syarikat rawatan haba dalam tempoh 10 hari mengenai ketidakpatuhan dan menasihati serta membimbing syarikat mengenai langkah-langkah pembetulan semula yang perlu diambil.

Juruaudit
Juruaudit terdiri dari dua (2) orang pegawai Jabatan Pertanian yang ditugaskan oleh Urusetia Skim untuk mengaudit syarikat. Syarikat akan dimaklumkan mengenai masa dan tarikh audit melalui surat.
Aktiviti Audit
Tiga (3) jenis kategori ketidakpatuhan didalam Skim adalah seperti berikut:
  • Kritikal
  • Major
  • Minor
Akan membawa kepada hukuman berat iaitu dikeluarkan atau digantung dari Skim. Walau bagaimanapun, rayuan boleh dikemukakan selepas 3 bulan penggantungan dan diikuti oleh Audit Reinstatement.
Ketidakpatuhan Kritikal
Mana-mana syarikat yang melakukan kesalahan di bawah dua kategori ini masih lagi dibenarkan menjalankan kerja tetapi di bawah pengawasan dan penilaian sepatutnya oleh Jabatan Pertanian serta perlu menjalani audit Announced dan Unannounced.
Ketidakpatuhan Minor dan Major
Syarikat Heat Treatment yang telah diakreditasi mestilah merekod rawatan haba yang dijalankan dan penjualan WPM setiap bulan. Rekod bulanan ini perlu dihantar ke Urusetia Skim MAHTAS setiap sebulan sekali. Graf atau carta suhu rawatan yang dijalankan perlu disimpan untuk tujuan pengauditan.
Laporan juruaudit akan dihantar ke Urusetia Skim MAHTAS untuk dibincangkan dalam mesyuarat Jawatankuasa Teknikal Skim dan seterusnya dibawa ke Jawatankuasa Induk untuk diluluskan.
Sijil penyertaan akan diberikan kepada pemohon/syarikat yang berjaya menyertai Skim MAHTAS bagi tempoh satu (1) tahun.

Setelah hampir tempoh satu (1) tahun, syarikat akan diaudit untuk pembaharuan penyertaan Skim.

Akreditasi boleh di tarik balik pada bila-bila masa sekiranya berlaku ketidakpatuhan terhadap syarat dan peraturan Skim.
Lesen
Syarikat pewasapan diwajibkan memiliki permit dan lesen yang berkaitan daripada pihak yang berkenaan merujuk kepada peraturan-peraturan yang sedia ada.
 
Lesen dan permit adalah termasuk :
 
  • Pihak Berkuasa Tempatan (Lesen/Permit Majlis Tempatan)
  • Lesen Penyimpanan racun dari pihak Lembaga Racun Makhluk Perosak (LRMP)
  • Dokumen Pendaftaran Syarikat daripada Pertubuhan Pendaftaran
  • Lesen Pengendali Racun Makhluk Perosak

Organisasi dan Pekerja
Syarikat hendaklah mempunyai carta organisasi yang menerangkan tugas dan tanggungjawab pekerja dengan jelas. Secara asasnya, carta organisasi hendaklah bermula dengan pengurus syarikat (atau setaraf) yang mempunyai autoriti dan sumber dalam menjalankan tugasnya, pengarah teknikal (atau setaraf) yang bertanggungjawab dalam segala aktiviti teknikal pewasapan.

Syarikat juga perlu mempunyai pekerja yang mencukupi dalam menjalan aktivitinya. Sebagai contoh, bagi setiap satu aktiviti pewasapan sekurang-kurangnya dua orang pekerja diperlukan termasuk fumigator berlesen. Pengurusan syarikat dan pemegang lesen pewasapan haruslah mengetahui tentang :
 
  • Undang-undang tempatan mengenai lokasi pewasapan;
  • Syarat dan peraturan Standard;
  • Tanggujawab seorang fumigator;
  • Keperluan melibatkan semua pihak dalam aktiviti pewasapan; dan
  • Akses kepada bekalan Methyl Bromide.
Pengauditan - Aspek Pentadbiran
Pekerja Teknikal

Pengurus Teknikal (atau setaraf) mesti mempunyai kelayakan berikut:
 
  • Minimum Sijil Pelajaran Malaysia (SPM) atau Malaysia Certificate of Education (MCE) atau setaraf; dan
  • Lesen Pengendali Racun Perosak atau Pesticide Applicator Licence (PAL), Lesen Pembantu Pengendali Racun Perosak atau Assisstant Pesticide Applicator Licence (APAL).


Syarat Teknikal

Fumigator berlesen perlu menjalani latihan akreditasi dan dinilai sebagai kompeten. Syarat-syarat berikut haruslah dipatuhi:
 
  • Memiliki lesen pewasapan yang dikeluarkan oleh Kementerian Kesihatan Malaysia;
  • Hadir semasa pewasapan dijalankan;
  • Sedar dan tahu mengenai komodoti yang dibenarkan dan tidak dibenarkan untuk pewasapan gas Methyl Bromide;
  • Boleh menjalankan ujian/kaedah dalam memastikan sesuatu pewasapan itu berjaya;
  • Boleh mengenalpasti sama ada sesuatu pewasapan itu berjaya atau sebaliknya;
  • Mengetahui tentang bahaya dan ancaman dalam penggunaan gas Methyl Bromide;
  • Mengetahui cara melakukan ujian tekanan gas;
  • Mengetahui tentang cara-cara pengiraan kepekatan gas serta pemantauan gas semasa pewasapan; dan
  • Disahkan sebagai kompeten oleh Jabatan Pertanian Malaysia serta mempunyai kelayakan PAL atau APAL.


Peralatan Dan Kelengkapan

Ruang Tertutup (Enclosure)
 
  • Klip untuk memegang tarpaulin;
  • Kipas untuk pengudaraan;
  • Tarpaulin atau sheet dengan kadar penembusan 0.02 gram per day per square meter;
  • Pita pengukur untuk pengiraan isipadu ruang tertutup;
  • Pita pelekat untuk membaiki sebarang kebocoran sheet;
  • Tali untuk mengikat tarpaulin dari tercabut;
  • Sand atau water snakes;
  • Alat pengukur suhu/thermometer; dan
  • Pelapik untuk menutup bucu kontena.
     
Penyaluran Gas
 
  • Paip penyalur gas untuk menyalurkan gas methyl bromide daripada vapouriser;
  • Gas fitting untuk menyalurkan methyl bromide dari silinder gas ke vapouriser;
  • Gas supply line untuk menyalurkan gas methyl bromide di dalam ruang tertutup (enclosure); dan
  • Gas vapouriser yang menggunakan gas LPG atau elektrik.
     
Memantau Kepekatan Gas
 
  • Alat pemantau kepekatan gas yang sesuai dan mampu mendapatkan bacaan kepekatan gas methyl bromide; dan
  • Sampling line untuk mendapatkan bacaan kepekatan gas.


Penyimpanan Rekod

Syarikat pewasapan dikehendaki memastikan semua rekod dan dokumen berkaitan dengan kerja-kerja pewasapan, peralatan dan pemantauan serta pembelian stok disimpan secara tersusun dan sentiasa dikemaskini. Rekod-rekod adalah seperti berikut:
 
  • Rekod pembelian alat pengukur gas dan pengesan kebocoran;
  • Rekod kalibrasi peralatan yang memerlukan kalibrasi;
  • Rekod pendaftaran dan perundangan syarikat;
  • Rekod salinan sijil-sijil pewasapan yang dikeluarkan; dan
  • Rekod penggunaan canister gas dan stok pembelian gas methyl bromide.
     
Rekod yang relevan kepada rawatan pewasapan hendaklah disimpan dengan kemas dan teratur. Segala aktiviti pewasapan hendaklah direkod untuk rujukan dan tujuan audit. Rekod-rekod adalah seperti:
 
  • Borang tentang maklumat setiap pewasapan yang dijalankan;
  • Borang penggunaan running number;
  • Borang pemberitahuan melakukan pewasapan;
  • Laporan servis pewasapan yang mengandungi maklumat seperti nombor rujukan, permit import, sijil fitosanitasi eksport, nama dan alamat pengeksport, maklumat konsainmen, negara pengeksport, nama pengimport, maklumat rawatan dan sebagainya.
Pengauditan - Aspek Teknikal
Sebarang permohonan atau pertanyaan mengenai Skim Malaysia Heat Treatment Accreditation Scheme (MAHTAS) boleh diajukan kepada :
 
Urusetia Skim MAHTAS
Unit Perundangan
Seksyen Penguatkuasaan
Bahagian Biosekuriti Tumbuhan
Jabatan Pertanian,
Aras 3, Wisma Tani
Jalan Sultan Salahuddin,
50632 Kuala Lumpur.
 
No. Tel : 03-2030 1400 / 1412
No. Faks : 03-2691 3530
HUBUNGI KAMI

Alamat

Kompleks Pertanian Bukit Temiang, KM11, Jalan Kaki Bukit, 02400 Beseri, Perlis.

Telefon

04-938 4466

Email

pertanian.perlis.gov.my

Facebook

Jabatan Pertanian Negeri Perlis
 Peta Laman | Soalan Lazim

Paparan terbaik menggunakan IE9 ke atas / Mozilla Firefox 3.0 ke atas / Chrome dengan resolusi 1360 x 768
HITS PENGUNJUNG
Hari Ini127
Minggu Ini460
Bulan Ini3151
Jumlah Pengunjung46520
2026-04-22